Từ khóa chính: nước bình phụ xe nâng không hồi về két khi nguội. Với hệ thống có bình thu hồi, nước làm mát nở ra khi nóng sẽ đi sang bình phụ; khi động cơ nguội, thể tích co lại tạo chân không và hút nước trở về két. Caterpillar mô tả rõ chu trình này. Nếu bình phụ vẫn cao nhưng két thiếu, đường hồi hoặc khả năng giữ chân không đang có vấn đề.

Dấu hiệu nhận biết đúng bệnh
- Sau một ca làm việc, mức bình phụ tăng; sáng hôm sau mức vẫn cao nhưng két lại thiếu.
- Ống hồi khô, có vết nứt hoặc lỏng tại đầu nối.
- Mỗi lần kiểm tra nguội phải châm trực tiếp vào két dù bình phụ không cạn.
- Máy có thể nóng hơn, kim nhiệt dao động hoặc hệ thống phát tiếng ục do không được bù nước trở lại.
- Không nhầm với bình giãn nở có áp: cấu trúc và cách kiểm tra khác nhau theo model.
Chu trình hồi nước hoạt động thế nào?
Khi nước nóng nở ra, van áp suất trong nắp két cho nước đi qua ống sang bình thu hồi. Khi nguội, nước trong két co lại; van chân không của nắp mở để nước được hút ngược qua ống và ống nhúng trong bình. Hệ thống cần kín trên toàn bộ đường hồi. Chỉ một khe nứt nhỏ có thể không rò nước ra ngoài khi nóng nhưng lại hút không khí vào khi nguội.
Nguyên nhân theo nhóm
1. Van chân không trong nắp két kẹt
Van hồi bẩn, gỉ, lò xo hoặc đĩa van kẹt; nắp sai loại hay gioăng không kín khiến chân không không hình thành hoặc không mở đúng đường. Thử nắp phải kiểm tra cả chức năng áp suất và chân không theo đúng tài liệu model.
2. Ống hồi nứt, lỏng hoặc bị xẹp
Ống có thể nứt chân chim, lỏng kẹp, gập, tắc hoặc mềm đến mức xẹp khi có chân không. Cummins yêu cầu loại ống đủ nặng để chống xẹp do chân không trong lắp đặt bình thu hồi.
3. Ống nhúng trong bình phụ hỏng
Nếu đầu ống không chạm phần nước, bị nứt hoặc tắc, hệ thống chỉ hút không khí. Một số bình có đầu nối và ống nhúng riêng; cần kiểm tra theo cấu tạo thực tế.
4. Cổ két hoặc bề mặt gioăng không kín
Mép cổ két méo, rỗ, bẩn hoặc sai chiều cao làm gioăng nắp không kín. Nắp mới vẫn không sửa được nếu bề mặt tựa hỏng.
5. Rò rỉ ở nơi khác trong hệ thống
Khi nguội, hệ thống có thể hút không khí qua kẹp ống, phớt bơm, két hoặc mối nối thay vì hút nước từ bình phụ. Vết rò nhỏ đôi khi chỉ lộ bằng thử áp khi nguội.
6. Châm quá đầy hoặc xả khí chưa đúng
Bình phụ vượt vạch nguội, két chưa đầy thật hoặc còn túi khí làm mức nước biến đổi khó hiểu. Cummins lưu ý hệ thống chỉ nạp nhanh bằng tốc độ không khí thoát ra và cần quy trình khử khí phù hợp.
Quy trình kiểm tra tuần tự
- Để nguội hoàn toàn. Không mở nắp khi nóng; nước áp suất cao có thể hóa hơi gây bỏng.
- Ghi hai mức nước. Đánh dấu mức bình phụ khi nguội và kiểm tra mức két theo hướng dẫn model; không dựa chỉ vào bình phụ.
- Quan sát một chu kỳ nóng–nguội. Xác nhận nước có đi sang bình khi nóng nhưng không hạ sau khi nguội; không cố vận hành khi có cảnh báo nhiệt.
- Kiểm tra ống hồi. Tháo khi nguội, kiểm tra nứt, gập, tắc, đầu nối, kẹp và khả năng xẹp. Thay ống đúng loại chịu nhiệt/chân không.
- Kiểm tra ống nhúng và bình. Tìm nứt ở cổ bình, đầu nối và ống nhúng; bảo đảm đầu hút nằm dưới mức nước theo thiết kế.
- Kiểm tra nắp và cổ két. Làm sạch, quan sát gioăng, van chân không, van áp suất và bề mặt tựa; thử bằng thiết bị đúng quy trình hãng.
- Thử kín hệ thống khi nguội. Tìm rò tại két, ống, kẹp, bơm và thân máy. Không tăng áp vượt thông số model.
- Châm và xả khí lại nếu cần. Dùng đúng loại dung dịch, mức COLD/HOT và trình tự của tài liệu xe.
- Chạy thử và để nguội qua đêm. Kiểm tra nước có trở về két, bình phụ hạ về mức nguội và không còn hút khí.
Cách xử lý theo kết quả
- Nắp két không đạt: thay đúng mã và đúng cấp áp suất; không lắp nắp cao hơn.
- Ống hồi/ống nhúng hỏng: thay đúng đường kính, vật liệu và tuyến đi; sửa kẹp, đầu nối, bình nứt.
- Cổ két rỗ hoặc méo: sửa/thay chi tiết; không chỉ thay nắp.
- Rò ngoài hệ thống: sửa điểm rò rồi thử kín lại.
- Khí kẹt hoặc mức sai: châm đúng tốc độ và thực hiện deaeration theo sách dịch vụ.
- Nếu vẫn đẩy nước mạnh hoặc có bọt liên tục: kiểm tra khí cháy lọt hệ thống, không coi đây chỉ là lỗi hồi nước.
Cảnh báo an toàn
Chỉ kiểm tra trực tiếp két khi động cơ nguội. Không hút hoặc thổi ống bằng miệng vì dung dịch làm mát độc. Thu gom dung dịch đúng quy định và tránh để trẻ em, vật nuôi tiếp xúc.
Xem thêm
- Ống nước két bị xẹp khi máy nguội
- Sôi nước sớm: kiểm tra nắp két
- Đẩy nước ra bình phụ
- Trào nước sau khi tắt máy
